Lượng bán khống đồng Yên gần mức cao nhất trong 20 năm, liệu có tiếp tục giảm?

TL;DR

· Yên Nhật tiến gần mức 162 so với USD, vị thế bán ròng của quỹ đầu cơ trên đồng yên tính đến ngày 30/6 gần 138.000 hợp đồng.

· Can thiệp có thể khuếch đại biến động ngắn hạn, nhưng đảo chiều xu hướng vẫn phụ thuộc vào lộ trình lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

· Các tài sản liên quan: USD/JPY, cặp chéo yên Nhật, Nikkei 225, tiền tệ châu Á, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ.

Sau khi đồng yên Nhật tiến gần mức 162 so với USD, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Shunichi Suzuki một lần nữa phát tín hiệu sẵn sàng phản ứng với biến động tỷ giá khi cần thiết. Trong khi đó, tính đến ngày 30/6, theo dữ liệu CFTC, vị thế bán ròng của các nhà giao dịch đòn bẩy trên đồng yên gần 138.000 hợp đồng, mức cao nhất kể từ năm 2007.

Đây không chỉ là giao dịch "USD mạnh, yên yếu". Ngay cả khi USD yếu đi tạm thời, đồng yên cũng không có dấu hiệu phục hồi rõ rệt, cho thấy thị trường đang định giá lại lãi suất, dòng vốn và độ tin cậy chính sách của chính Nhật Bản.

Nhà đầu tư hiện không cần xem liệu một mức giá cụ thể có được bảo vệ hay không, mà là liệu giới chức Nhật Bản có thể dùng can thiệp để chặn đứng đà bán khống đông đúc do chênh lệch lãi suất thúc đẩy hay không. Đồng yên càng gần mức thấp nhất kể từ năm 1986, lợi nhuận trên sổ sách của bên bán khống càng dày, nhưng vị thế càng đông đúc, biến động ngược chiều cũng sẽ càng mạnh.

USD giảm cũng không làm giảm áp lực lên đồng yên

Vấn đề của đồng yên trước hết đến từ chênh lệch lãi suất. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã nâng lãi suất chính sách ngắn hạn lên 1,0% vào tháng 6, nhưng so với các thị trường chính như Mỹ, chi phí vốn của Nhật Bản vẫn thấp. Điều này để lại không gian cho giao dịch carry trade.

Logic của carry trade rất trực tiếp: vay yên Nhật lãi suất thấp, đổi sang USD hoặc các tài sản có lợi suất cao khác, kiếm chênh lệch lãi suất. Nếu đồng yên tiếp tục mất giá, nhà giao dịch còn có thêm lợi nhuận từ tỷ giá, do đó sự suy yếu của đồng yên dễ tự củng cố.

Nếu chỉ là USD mạnh một chiều, khi USD giảm, đồng yên thường phục hồi một đoạn. Nhưng lần này, áp lực lên đồng yên không giảm rõ rệt, thị trường quan tâm hơn đến việc liệu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có còn tụt hậu so với lạm phát và biến động tỷ giá hay không.

Mức 162 vì thế trở nên nhạy cảm. Nó không phải là phòng tuyến cố định, nhưng lại gần vùng thấp nhất kể từ những năm 1980, lại chồng lên lịch sử can thiệp quy mô lớn của giới chức Nhật Bản. Đây vừa là điểm thử nghiệm cho xu hướng tiếp diễn, vừa là vùng nguy hiểm cho phản ứng chính sách.

138.000 hợp đồng short đẩy giao dịch vào vùng đông đúc

Theo dữ liệu từ CFTC, tính đến ngày 30 tháng 6, vị thế short ròng đồng Yên của các quỹ đòn bẩy gần 138.000 hợp đồng, mức cao nhất kể từ năm 2007. Chỉ số này có thể hiểu là quy mô ròng mà các tổ chức lớn đặt cược vào việc "đồng Yên tiếp tục giảm" trên thị trường hợp đồng tương lai và quyền chọn Yên.

Con số này trước hết cho thấy xu hướng rất mạnh. Các quỹ phòng hộ không tự nhiên mua vào chỉ vì đồng Yên rẻ; chúng quan tâm nhiều hơn đến việc xu hướng và chênh lệch lãi suất có còn tồn tại hay không. Miễn là lãi suất Nhật Bản tăng chậm và chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật vẫn hấp dẫn, thì việc short đồng Yên vẫn có cơ sở dòng vốn.

Cùng một con số cũng cho thấy giao dịch đang trở nên đông đúc. Quá nhiều vị thế short không đồng nghĩa với đảo chiều ngay lập tức, nhưng nó khiến thị trường nhạy cảm hơn với các tín hiệu ngược chiều. Can thiệp thực tế, tuyên bố bất ngờ theo hướng diều hâu từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, hoặc thay đổi kỳ vọng chính sách từ Fed đều có thể kích hoạt các đợt cắt lỗ tập trung.

Vì vậy, 138.000 hợp đồng short không thể được hiểu là "đồng Yên sẽ bật tăng hình chữ V ngay lập tức". Cách đọc chính xác hơn là nó chứng minh thị trường vẫn đang đi theo giao dịch chênh lệch lãi suất, đồng thời khiến giao dịch này dễ bị gián đoạn bởi các tín hiệu chính sách bất ngờ.

Can thiệp có thể tạo ra phục hồi, nhưng khó thay đổi xu hướng một mình

Chính phủ Nhật Bản không phải không hành động. Theo dữ liệu từ Bộ Tài chính Nhật Bản, từ ngày 28 tháng 4 đến ngày 27 tháng 5, Nhật Bản đã sử dụng 11,73 nghìn tỷ Yên để can thiệp ngoại hối. Quy mô không nhỏ, nhưng áp lực mất giá sau đó nhanh chóng xuất hiện trở lại.

Tác dụng của can thiệp giống như tăng chi phí short hơn là trực tiếp thay đổi xu hướng tỷ giá. Can thiệp thực tế thường là mua Yên, bán USD; can thiệp bằng lời nói là các quan chức cảnh báo trước, cố gắng hạ nhiệt đầu cơ. Cả hai đều có thể tạo ra biến động ngắn hạn, nhưng nếu chênh lệch lãi suất và dòng vốn không thay đổi, thị trường thường sẽ kiểm tra lại ranh giới chính thức.

Tuyên bố của Katsuyuki Katayama giống như một đường ranh giới cảnh báo: Nhật Bản không muốn thị trường coi sự mất giá của đồng Yên là một canh bạc một chiều. Vấn đề là thị trường đã từng chứng kiến sự thoái lui sau can thiệp. Trừ khi can thiệp đi kèm với chính sách mạnh mẽ hơn từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, các nhà giao dịch dễ coi đó là rủi ro ngắn hạn hơn là điểm kết thúc xu hướng.

Đây cũng là phần khó nhất của giao dịch hiện tại. Tiếp tục short đồng Yên có hỗ trợ từ chênh lệch lãi suất, nhưng càng gần điểm cực đoan, càng dễ bị gián đoạn bởi các cuộc tấn công bất ngờ từ chính phủ; đảo chiều long đồng Yên có tiềm năng squeeze, nhưng nếu không có thay đổi chính sách, có thể chỉ là đặt cược vào một lần phục hồi.

Đường truyền áp lực đồng Yên yếu kéo dài đến thị trường trái phiếu

Áp lực đồng Yên không chỉ ảnh hưởng đến thị trường ngoại hối. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm gần đây đã tăng lên gần 2,8%, hiện vẫn ở trên 2,7%. Lãi suất dài hạn tăng cùng với đồng Yên yếu sẽ khiến các nhà đầu tư trái phiếu toàn cầu thận trọng hơn.

Thị trường lo ngại về một vòng phản hồi. Vốn dài hạn của Nhật Bản từ lâu đã là những người mua quan trọng trên thị trường trái phiếu toàn cầu. Khi lợi suất nội địa Nhật Bản tăng, sức hấp dẫn tương đối của trái phiếu nước ngoài sẽ giảm; nếu đồng yên tiếp tục mất giá, chi phí phòng ngừa tỷ giá và rủi ro tổn thất ngoại hối cũng sẽ ảnh hưởng đến việc phân bổ vốn của Nhật Bản.

Kết quả có thể là thị trường trái phiếu nước ngoài mất đi một lực mua ổn định. Lợi suất trái phiếu chính phủ của các nền kinh tế phát triển như Mỹ, Anh, Đức đều có thể chịu áp lực biên. Điều này không có nghĩa là thị trường trái phiếu toàn cầu đã bị đồng yên kéo sụp, mà là đồng yên đang chuyển từ một biến số ngoại hối thành một biến số xuyên tài sản.

Các đồng tiền châu Á cũng sẽ bị ảnh hưởng. Đồng yên yếu sẽ làm giảm sức cạnh tranh về giá của các nền kinh tế xuất khẩu như Hàn Quốc, Thái Lan, và có thể buộc các ngân hàng trung ương trong khu vực phải quan tâm hơn đến sự ổn định của đồng nội tệ. Đối với các nhà đầu tư, đồng yên cũng đang tác động đến biến động của các đồng tiền châu Á và lợi suất toàn cầu.

Sự thoái lui của phe bán khống phụ thuộc vào sự thay đổi cấu trúc lợi nhuận

Giao dịch đồng yên hiện tại, cốt lõi không phải là đoán xem Nhật Bản có can thiệp vào một ngày nào đó hay không, mà là đánh giá loại lực lượng nào đủ để thay đổi cấu trúc lợi nhuận của phe bán khống.

Nếu Bộ Tài chính Nhật Bản can thiệp thực tế một lần nữa, USD/JPY có thể giảm nhanh chóng. Nhưng chỉ dựa vào việc mua yên, bán đô la Mỹ thì khó có thể đảo ngược xu hướng một cách bền vững. Thị trường sẽ quan sát tốc độ thoái lui sau can thiệp: nếu trong vài ngày hoặc vài tuần quay trở lại mức cũ, phe bán khống sẽ cho rằng chính quyền chỉ đang tăng biến động, chứ không thay đổi hướng đi.

Một biến số trực tiếp hơn là Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Nếu BOJ phát tín hiệu tăng lãi suất nhanh hơn, giảm nới lỏng hoặc chấp nhận lãi suất ngắn hạn cao hơn, thì cơ sở chênh lệch lãi suất cho việc bán khống đồng yên mới bị suy yếu. Ngược lại, nếu BOJ vẫn duy trì lộ trình từ từ, phe bán khống vẫn có lý do để vào lại thị trường sau khi điều chỉnh.

Sự thay đổi vị thế cũng sẽ đưa ra tín hiệu. Nếu vị thế bán ròng của các quỹ đòn bẩy theo số liệu CFTC bắt đầu giảm rõ rệt, điều đó cho thấy giao dịch đông đúc đang hạ nhiệt và rủi ro squeeze ngắn hạn có thể đã được giải phóng; nếu vị thế tiếp tục tăng cao trong khi tỷ giá dừng lại quanh mức 162, thị trường sẽ bước vào trạng thái dễ tổn thương hơn. Xu hướng vẫn còn, nhưng mỗi lần tuyên bố chính thức đều dễ dàng khuếch đại biến động hơn.

Chào mừng bạn tham gia cộng đồng chính thức của BlockBeats:

Nhóm Telegram đăng ký: https://t.me/theblockbeats

Nhóm Telegram thảo luận: https://t.me/BlockBeats_App

Tài khoản Twitter chính thức: https://twitter.com/BlockBeatsAsia